Edukacja obywatelska
Kultura prawna
Kultura prawna to dynamika relacji między prawem stanowionym, świadomością prawną społeczeństwa oraz ich postawami wobec instytucji prawnych.
Czym jest
Czym jest kultura prawna?
Częste zmiany w prawie negatywnie wpływają na poczucie bezpieczeństwa i zaufanie obywateli do instytucji publicznych. Na niekorzystne postrzeganie i niestosowanie prawa oddziałuje również nierzetelna legislacja jak i sam wzrost liczby przepisów.
20
Najważniejszych ustaw gospodarczych zmieniło się łącznie 1189 razy w ciągu ostatniej dekady, a ich objętość wzrosła o 53%
34 tys.
Stron nowego prawa uchwalono w 2023 r., czyli o 8% więcej niż w 2022 r.
Kultura prawna to dynamika relacji między prawem stanowionym, świadomością prawną społeczeństwa oraz ich postawami wobec instytucji prawnych.
Prof. Grażyna Skąpska – Uniwersytet Jagielloński, Wydział Socjologii
Co rozumiemy przez kulturę prawną?
Definicja
Należy przez nią rozumieć zespół postaw, wartości czy praktyk związanych z prawem, kształtujących sposób funkcjonowania społeczeństwa, relacje między jednostkami oraz zaufanie do instytucji prawnych.
Innymi słowy (bo naszą misją jest objaśniać), kultura prawna oznacza to jak myślimy o prawie, jak je rozumiemy i stosujemy, a także czy ufamy instytucjom publicznym. Prawo ma być praktycznym narzędziem, które nam służy, a my powinniśmy świadomie spełniać swoje obowiązki i równie świadomie korzystać z posiadanych praw.
Schemat
Kultura prawna – kluczowe elementy
Kliknij w kartę, aby dowiedzieć się więcej o poszczególnych aspektach kultury prawnej.
Świadomość prawna
Znajomość praw i obowiązków, rozumienie systemu prawnego oraz umiejętność stosowania przepisów w życiu codziennym.
Prawo stanowione
Jakość przepisów, ich spójność, przejrzystość oraz dostępność dla obywateli. Częstotliwość zmian i ich wpływ na pewność prawa.
Instytucje prawne
Zaufanie do sądów, prokuratury, policji i innych organów. Postrzeganie ich jako sprawiedliwych, niezawisłych i skutecznych.
Postawy społeczne
Szacunek dla prawa, gotowość do przestrzegania przepisów oraz aktywność obywatelska w kształtowaniu systemu prawnego.
Bezpieczeństwo prawne
Poczucie stabilności prawa, przewidywalność działań organów państwa oraz ochrona praw podstawowych.
Edukacja prawna
Dostęp do wiedzy o prawie w przystępnej formie, kształcenie kompetencji prawnych od najmłodszych lat.
Nasz cel
Do jakiej kultury prawnej powiniśmy dążyć?
Wyniki badań wskazują na istotne wyzwania związane z kulturą prawną w Polsce. Brak poczucia informacji o procesach legislacyjnych oraz niewielkie zaangażowanie obywateli w życie publiczne to obszary wymagające działań edukacyjnych i systemowych zmian.
38,7%
Polaków nie czuje się dobrze poinformowanych o procesach legislacyjnych
* przeprowadzonego w 2023 r. przez portal PoznajFakty.pl
Powyższe dane statystyczne utwierdzają nas w przekonaniu, że w Polsce konieczne jest zwiększanie poziomu kultury prawnej. Na pierwszym miejscu stawiamy więc kwestię zmiany postrzegania samego prawa, z którego każdy z nas korzysta na co dzień.
Wyższa kultura prawna to większa świadomość prawna obywateli oraz większe zaufanie do instytucji państwowych.
Chcesz pogłębić swoją wiedzę prawną?
Dołącz do naszych warsztatów i webinarów – edukacja prawna dostępna dla każdego.